مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی یکی از مهم‌ترین مالیات‌های مستقیم است که صاحبان مشاغل، اصناف، پزشکان، وکلا، مهندسان، فروشندگان و سایر افرادی که به‌صورت حقیقی فعالیت اقتصادی دارند، مشمول آن هستند. میزان مالیات پرداختی این افراد بر اساس درآمد مشمول مالیات و نرخ‌های پلکانی ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم محاسبه می‌شود.

در این مقاله نحوه محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۴ را به همراه مثال‌های کاربردی بررسی می‌کنیم.

مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی چیست؟

مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی، مالیاتی است که از سود حاصل از فعالیت اقتصادی افراد دریافت می‌شود. منظور از سود، تفاوت بین درآمد و هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است.

به عبارت دیگر: درآمد مشمول مالیات = درآمد کل − هزینه‌های قابل قبول − معافیت‌های قانونی

پس از تعیین درآمد مشمول مالیات، نرخ‌های ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم بر آن اعمال می‌شود.

مراحل محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی

مرحله اول: تعیین درآمد سالانه

ابتدا باید مجموع درآمد حاصل از فروش کالا یا ارائه خدمات در طول سال مالی مشخص شود.

مرحله دوم: کسر هزینه‌های قابل قبول

تمام هزینه‌هایی که مطابق مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم قابل قبول هستند، از درآمد کسر می‌شوند؛ مانند:

• حقوق و دستمزد کارکنان
• اجاره محل کسب
• هزینه آب، برق، گاز و تلفن
• خرید مواد اولیه و کالا
• بیمه و حق بیمه کارکنان
• استهلاک دارایی‌ها

پس از کسر این هزینه‌ها، سود خالص یا همان درآمد مشمول مالیات به دست می‌آید.

مرحله سوم: اعمال معافیت ماده ۱۰۱

پس از محاسبه سود خالص، نوبت به اعمال معافیت موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم می‌رسد. بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴، صاحبان مشاغل در صورتی که اظهارنامه مالیاتی خود را در مهلت مقرر تسلیم کرده و سایر تکالیف قانونی را انجام داده باشند، از معافیت سالانه ۲ میلیارد ریال (۲۰۰ میلیون تومان) برخوردار هستند.

بنابراین مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان از درآمد مشمول مالیات کسر شده و مالیات تنها نسبت به مازاد آن محاسبه خواهد شد.

مرحله چهارم: اعمال نرخ‌های ماده ۱۳۱

پس از کسر معافیت ماده ۱۰۱، درآمد مشمول مالیات بر اساس نرخ‌های پلکانی ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم محاسبه می‌شود.

درآمد مشمول مالیات	نرخ مالیات
تا ۲۰۰ میلیون تومان	۱۵ درصد
نسبت به مازاد ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان	۲۰ درصد
نسبت به مازاد ۴۰۰ میلیون تومان	۲۵ درصد

مثال اول؛ درآمد در پله اول مالیاتی

فرض کنید یک فروشگاه لوازم خانگی در پایان سال ۱۴۰۴ اطلاعات مالی زیر را داشته باشد:

• درآمد سالانه: ۹۵۰ میلیون تومان
• هزینه‌های قابل قبول مالیاتی: ۶۰۰ میلیون تومان

بنابراین:

• سود خالص: ۳۵۰ میلیون تومان
• معافیت ماده ۱۰۱: ۲۰۰ میلیون تومان
• درآمد مشمول مالیات: ۱۵۰ میلیون تومان

از آنجا که درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان است، تمام آن در پله اول قرار می‌گیرد.

محاسبه مالیات:

۱۵۰ میلیون تومان × ۱۵٪ = ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بنابراین مالیات قابل پرداخت این مؤدی ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.

مثال دوم؛ درآمد در هر سه پله مالیاتی

فرض کنید یک پزشک در پایان سال ۱۴۰۴ اطلاعات زیر را داشته باشد:

• درآمد سالانه: ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان
• هزینه‌های قابل قبول: ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان

در نتیجه:

• سود خالص: ۸۰۰ میلیون تومان
• معافیت ماده ۱۰۱: ۲۰۰ میلیون تومان
• درآمد مشمول مالیات: ۶۰۰ میلیون تومان

حال مالیات به صورت پلکانی محاسبه می‌شود:

جمع مالیات قابل پرداخت:

۳۰ + ۴۰ + ۵۰ = ۱۲۰ میلیون تومان

این مثال نشان می‌دهد که نرخ ۲۵ درصد تنها برای بخش مازاد بر ۴۰۰ میلیون تومان اعمال می‌شود و کل درآمد با این نرخ محاسبه نمی‌شود.

مثال سوم؛ درآمدی که مشمول مالیات نمی‌شود

فرض کنید یک آرایشگر در سال ۱۴۰۴ پس از کسر هزینه‌های قابل قبول، ۱۸۰ میلیون تومان سود خالص داشته باشد.

از آنجا که این مبلغ کمتر از معافیت ۲۰۰ میلیون تومانی ماده ۱۰۱ است، درآمد وی به طور کامل از مالیات معاف خواهد بود.

البته بهره‌مندی از این معافیت منوط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر و انجام سایر تکالیف قانونی است. در غیر این صورت، امکان محرومیت از معافیت وجود خواهد داشت.

اشتباهات رایج مؤدیان

برخی صاحبان مشاغل تصور می‌کنند مالیات بر اساس کل فروش محاسبه می‌شود، در حالی که مبنای محاسبه، درآمد مشمول مالیات (سود خالص) است، نه میزان فروش.

همچنین برخی مؤدیان به دلیل عدم ارسال اظهارنامه یا نقص مدارک، از معافیت ماده ۱۰۱ محروم می‌شوند و مالیات بیشتری پرداخت می‌کنند.

جمع‌بندی

محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۴ در چهار مرحله انجام می‌شود: تعیین درآمد، کسر هزینه‌های قابل قبول، اعمال معافیت ماده ۱۰۱ و محاسبه مالیات بر اساس نرخ‌های پلکانی ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم.

به حساب خود برسید.

موسسه حسابداری چرتکه پرداز

تجربه و اعتماد دو مولفه اساسی برای اثبات کیفیت خدمات توسط هر سازمان می باشد که جز با گذشت زمان بدست نمی آید. در این میان موسسه مالی و حسابداری چرتکه پرداز اعتماد شرکتها، کسب و کارها و سازمان های مختلف را به خود جلب کرده است.

رسالت ما ارایه خدمات با بهترین کیفیت در بالاترین سطح حرفه ای ممکن به مشتریانمان است. اعتقاد داریم که با این طرز عمل، می توانیم اعتبار خود را افزایش دهیم تا در حرفه مان بهترین بمانیم. ما به رعایت ارزش های اخلاقی با عمل کردن به آن ها، اعتقاد راسخ داریم.

قوانین پیچیده ، بخشنامه‌های متعدد و ابهام و تعارض در قوانین، ایجاد یک گزارش مالی و ارائه آن به استفاده کنندگان برون سازمانی اعم از سازمان امور مالیاتی، سازمان تامین اجتماعی و .. را کاری بسیار تخصصی کرده است.این دشواری و پیچیدگی نه‌تنها باعث اتلاف وقت سازمان‌ها و شرکت‌ها می‌شود، بلکه درنهایت موجب تحمیل هزینه های سنگین می‌شود و خسارت‌های گاه جبران‌ناپذیری را برای شرکت‌ها و سازمان‌ها به همراه می‌آورد .ما در موسسه چرتکه پرداز ادعای تسط کامل بر تمام قوانین و مقررات را نداریم اما همواره در تلاشیم که از آخرین تغییرات علم حسابداری و قوانین کشور با اطلاع بوده دانش خود را بروز نگهداریم.

جهت ارتباط با ما

آدرس :

گیلان،لنگرود،بلوار امام خمینی ،خیابان شهید باهنر،جنب گل فروشی عماد،موسسه حسابداری چرتکه پرداز

تلفن تماس:

09112437827

09118548004